{"id":59,"date":"2015-03-29T14:32:44","date_gmt":"2015-03-29T14:32:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/?p=59"},"modified":"2019-10-01T19:46:43","modified_gmt":"2019-10-01T19:46:43","slug":"dugun-gelenekleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/2015\/03\/29\/dugun-gelenekleri\/","title":{"rendered":"D\u00fc\u011f\u00fcnler"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halk\u0131m\u0131z\u0131 en \u00e7ok sevindiren, birle\u015ftiren, birbirlerine ba\u011flayan, eski adet ve t\u00f6releri ayakta tutan bir manevi har\u00e7t\u0131r d\u00fc\u011f\u00fcnlerimiz. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar baz\u0131 adetleri yap\u0131lam\u0131yor olsa da b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcr zenginli\u011fimizdir. D\u00fc\u011f\u00fcnlerin ilk aya\u011f\u0131 k\u0131z istemeyle ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u0131z \u0130steme<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7o\u011fu zaman k\u0131z ve o\u011flan birbirlerini g\u00f6rmeden, onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve kararlar\u0131 al\u0131nmadan, arac\u0131lar\u0131n tavsiyeleri, ana babalar\u0131n karar\u0131yla \u201cAllah\u2019\u0131n emri, Peygamber\u2019in kavli ile, k\u0131z\u0131n\u0131z &#8230;&#8230;y\u0131, o\u011flumuz &#8230;&#8230;.ya istemeye geldik, sizler de uygun g\u00f6r\u00fcrseniz h\u0131s\u0131m olmay\u0131 arzu ediyoruz\u201d denilir. K\u0131z evi biraz d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in g\u00fcn ister. G\u00f6nl\u00fc varsa \u00f6b\u00fcr gelmeye s\u00f6z kesilerek, alt\u0131n tak\u0131l\u0131r. Bu i\u015fe&nbsp;<strong>\u201calt\u0131n takma&#8221; <\/strong>veya <strong>&#8220;ya\u011fl\u0131k<\/strong>&nbsp;<strong>ba\u011flama\u201d<\/strong>&nbsp;denilir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Y\u00fcz\u00fck Takma<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alt\u0131n takman\u0131n hemen ard\u0131ndan yak\u0131nlar\u0131 ve yak\u0131n kom\u015fular\u0131yla birlikte k\u0131z evine gidilerek y\u00fcz\u00fck takma adeti yerine getirilir. Bunda erkek taraf\u0131 acil olan giyim ku\u015fam,&nbsp;<strong>sand\u0131k i\u00e7i<\/strong>&nbsp;denilen \u015feyler gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 giderir ve&nbsp; ni\u015fan y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc takarlar. Yenilir, i\u00e7ilir sohbetler yap\u0131l\u0131r ve kad\u0131nlar ayr\u0131 bir odada oyunlar oynarlar.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ni\u015fan Merasimi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;M\u00fcnasip ve m\u00fcsait bir zamanda da her iki taraf\u0131n r\u0131zas\u0131yla ni\u015fan merasimi d\u00fczenlenir ki sadece bayra\u011f\u0131 ve gelini olmayan bir d\u00fc\u011f\u00fcnd\u00fcr adeta&#8230; Masraflar d\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan kadar olur. En sonunda da d\u00fc\u011f\u00fcnle neticelenir. Ya\u011fl\u0131k ba\u011flamadan d\u00fc\u011f\u00fcne kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde ayr\u0131ca&nbsp;<strong>y\u0131lba\u015f\u0131nda, h\u0131d\u0131rellez ve bayramlarda, \u201cbayramcal\u0131k\u201d<\/strong>&nbsp;ad\u0131 alt\u0131nda birer masraf g\u00f6rerek k\u0131z evine gidilir. Burada \u015fu yorumu yapmadan ge\u00e7emeyece\u011fiz. \u0130slam dini, taraflar\u0131n birbirlerini g\u00f6rerek tan\u0131yarak evlenmelerini isterken ebeveynlerin gen\u00e7lere dan\u0131\u015fmadan onlar ad\u0131na karar vermeleri, ne kadar yanl\u0131\u015f bir tutum de\u011fil mi? Di\u011fer bir yanl\u0131\u015fl\u0131k ise insanlar\u0131m\u0131z fakr\u00fb&nbsp; zaruret i\u00e7erisinde ya\u015farken, dinimiz de \u201c<strong>kolayla\u015ft\u0131r\u0131n, zorla\u015ft\u0131rmay\u0131n<\/strong>\u201d derken bunca gereksiz uygulamalar\u0131 yaparak, ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 kendi elleriyle zora sokmalar\u0131d\u0131r&#8230; \u201c<strong>Eh kendi d\u00fc\u015fen a\u011flamazm\u0131\u015f<\/strong>\u201d diyoruz.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Yas Alma (Taziye)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u011f\u00fcne karar verende, \u00f6nce yak\u0131nda \u00f6lenlerin evlerine gidilir ve birer ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dilenir. Bu, o aileden \u00f6z\u00fcr dileme ve izin alma anlam\u0131na gelir. Her aile meseleye olumlu bakar. Bu milletimizin al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve dostlu\u011fu peki\u015ftiren bir adeti ve davran\u0131\u015f\u0131 olarak bizlere b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel bir miras\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;<strong>\u00c7eyiz Serme<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u011f\u00fcne karar verildikten sonra k\u0131z evi sand\u0131k i\u00e7i dedi\u011fimiz gelin k\u0131z\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc el i\u015fi ve g\u00f6z nuru denilen eserini bir odada sergiler. Yak\u0131nlar\u0131, arkada\u015flar\u0131 ve kom\u015fular\u0131n\u0131n be\u011fenisine sunar ve gezilip g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bayrak Yeme\u011fi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u011f\u00fcn tarihinden sonra davet edilecek ki\u015filere verilmek \u00fczere birer misafir \u015fekeri da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Buna \u201c<strong>okuntu<\/strong>\u201d denir. \u015eimdilerin davetiyesi yerine ge\u00e7er. Konu kom\u015fu toplan\u0131p her iki tarafta da d\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7in yeterince yufka ekme\u011fi yapar. Cuma g\u00fcn\u00fc namazdan \u00f6nce camide bir \u015ferbet i\u00e7irilir ve topluca k\u00f6yl\u00fclerden ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dilenir. Namazdan sonra t\u00fcm kom\u015fular\u0131, d\u00fc\u011f\u00fcn sahibi&nbsp;<strong>bayrak yeme\u011fine (<\/strong>bayrak kald\u0131rmaya<strong>)&nbsp;<\/strong>davet eder.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hep birlikte o\u011flan evine gelen bu insanlar topluca k\u0131bleye d\u00f6nerler. Bir ka\u011fn\u0131 boyunduru\u011funa biri ye\u015fil veya beyaz, di\u011feri de bayra\u011f\u0131m\u0131z olmak \u00fczere iki bayrak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bayra\u011f\u0131 \u00f6ne ve y\u00fckse\u011fe alarak hocan\u0131n duas\u0131yla dualan\u0131r, davulcunun tokma\u011f\u0131 vurmas\u0131yla da d\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015flar bayrak ka\u015fa dikilir, yemekler yenerek&nbsp; d\u00fc\u011f\u00fcn resmen ba\u015flam\u0131\u015f olur. Buna \u201c<strong>bayrak kald\u0131rma\u201d<\/strong>&nbsp;denir. Konu kom\u015fu d\u00fc\u011f\u00fcn evine&nbsp;<strong>m\u00fcb\u00e2rekeye&nbsp;<\/strong>(hay\u0131rl\u0131 olsuna), akrabal\u0131k, arkada\u015fl\u0131k ve g\u00fc\u00e7 durumuna g\u00f6re; davar, tavuk, culuk(hindi), kaz veya \u00e7e\u015fitli yiyeceklerden olu\u015fan hediyelerle giderler. Davar veya s\u0131\u011f\u0131r kesilmi\u015f, kad\u0131n a\u015f\u00e7\u0131lar yemeklerini pi\u015firmi\u015fler, her t\u00fcrl\u00fc tedbir al\u0131nm\u0131\u015f olarak, yani sa\u011fd\u0131\u00e7 ve kahveci\/\u00e7ayc\u0131 belirlenmi\u015f, d\u00fc\u011f\u00fcn k\u00e2hyas\u0131 g\u00f6revlen- dirilmi\u015f, yengeler se\u00e7ilmi\u015f, misafirlerin kalacaklar\u0131 evler haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Eskiden d\u00fc\u011f\u00fcnler Cuma\u2019dan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7ok yak\u0131n\u0131 olan uzaktaki misafirler t\u00e2 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fcnden itibaren geldikleri i\u00e7in yatak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olurdu. Bunun i\u00e7in de d\u00fc\u011f\u00fcn sahibi, akrabalardan hatta yak\u0131n k\u00f6ylerden yatak yorgan getirirdi. D\u00fc\u011f\u00fcn sahibinin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve hizmetleri, bir organizeyle g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yap\u0131larak kom\u015fularca payla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Genelde d\u00fc\u011f\u00fcn kahyas\u0131 denen ki\u015fi, bu i\u015fleri ayarlamakla g\u00f6revliydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Art\u0131k oyunlar ve halaylarla gen\u00e7ler co\u015far, -ho\u015f olmasa da- silahlar s\u0131k\u0131l\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u201c<strong>hay\u0131rl\u0131 olsun<\/strong>\u201d demek i\u00e7in gidilip gelinirdi. Herhangi bir tats\u0131zl\u0131k \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in her iki taraf\u00e7a gayret g\u00f6sterilir, d\u00fc\u011f\u00fcn boyunca olay olamas\u0131na azami titizlik g\u00f6sterilirdi. Genelde de d\u00fc\u011f\u00fcnlerimiz zaten sakin ge\u00e7erdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u015fan ve d\u00fc\u011f\u00fcnlerde mutlaka davul zurna olur; ki\u015filerin g\u00fcc\u00fc nispetinde at yar\u0131\u015flar\u0131 yap\u0131l\u0131r, g\u00fcre\u015fler tutulur, sinsinler oynan\u0131r ve k\u00f6\u00e7ek getirilirdi (bunlar altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llardan \u00f6ncelere ait geleneklerdi).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Halaylar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u0131\u015far\u0131da erkekler taraf\u0131ndan olu\u015fturulan bir grup\u00e7a, davul zurna e\u015fli\u011finde oynan\u0131r. Davul zurna e\u015fli\u011findeki halaylar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7eken oyuncular\u0131n, ba\u015ftaki ve sondakilerin ellerinde birer mendil bulunur. Oyunun \u00e7e\u015fidine ve \u00e7alg\u0131n\u0131n havas\u0131na g\u00f6re mendiller heyheyler e\u015fli\u011finde sallan\u0131r. Eller birbirlerine kenetlenir, bazen bellerden, bazen de omuzlardan tutularak \u00e7e\u015fitlerine g\u00f6re \u00e7ekilir. Kimi zaman da araya t\u00fcrk\u00fcyle girilir ve bir \u00e7e\u015fitlilik olu\u015fturulurdu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halaylar kad\u0131nlar taraf\u0131ndan da pencerelerden veya ka\u015flardan seyredilirdi. A\u011f\u0131rlama, yanlama, \u00fc\u00e7ayak, hopbarilam, \u00e7ekirge gibi halay \u00e7e\u015fitleriyle gen\u00e7ler kendi becerilerini ortaya d\u00f6kerler herkesi kendilerine hayran b\u0131rak\u0131rlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu g\u00fczel adetimiz \u015fimdilerde unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir vaziyettedir. Onun yerine, bat\u0131n\u0131n bat\u0131l oyunlar\u0131yla gen\u00e7lerimiz kendilerini heder etmektedirler. Oyun oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 zanneden bu gen\u00e7ler ne hale d\u00fc\u015ft\u00fcklerini \u00e7ok \u00e7ok sonraki zamanlarda anlayacaklard\u0131r. Olgun bir ya\u015fa gelip de kendi videolar\u0131na bakan bu gen\u00e7ler \u201cyahu ben nas\u0131lda oynam\u0131\u015f\u0131m b\u00f6yle, yaz\u0131klar olsun bana\u201d diyerek i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc o g\u00fcl\u00fcn\u00e7 duruma isyan edecektir\u2026<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Sinsin<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geceleri ise ba\u015fka bir \u015fenlik ba\u015flar ki&nbsp; buna \u201c<strong>sinsin\u201d<\/strong>&nbsp;denir. Sinsin i\u00e7in \u00f6nceden ka\u011fn\u0131larla harman yerine yak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Sinsin oyununda yanan ate\u015fin etraf\u0131nda insanlar\u0131m\u0131z bir halka olu\u015fturur. Ustalar bunun \u00f6zel havas\u0131n\u0131 vurur ki, adeta gen\u00e7ler yerinde duramazlar. Ate\u015fin etraf\u0131nda \u00e7evreyi kollayan, s\u00fcrekli de d\u00f6nen bir ki\u015fiye, halka olu\u015fturan insanlardan birisi kar\u015f\u0131dan sald\u0131r\u0131p, kovalarken yeti\u015fip vurmak ister. Art\u0131k ate\u015fin ba\u015f\u0131nda d\u00f6nerek meydan okumak ona kalm\u0131\u015ft\u0131r. Tekrarlanarak devam eden bu sinsin oyunu, gecenin ge\u00e7 vaktine kadar uzar gider.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>D\u00fc\u011f\u00fcndeki Seyirlikler<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u015fe\u011fe ters bindirilmi\u015f birisi, arkas\u0131 ve \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatacak \u015fekilde postlarla ba\u011flanm\u0131\u015f, bir takma sakal ve ba\u015f \u00fcst\u00fcne de bir le\u011fen konulmu\u015ftur. Boynuna da kemiklerden olu\u015fan bir gerdanl\u0131k tak\u0131l\u0131r, eline bir def, yan\u0131na da bir zaar (k\u00f6pek) ba\u011flanm\u0131\u015f olarak, davul zurna e\u015fli\u011finde, \u0131sl\u0131k ve heyheyler aras\u0131nda bir s\u00fcr\u00fc hokkabazl\u0131k ve cambazl\u0131klar yap\u0131l\u0131rak d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u015fenlendiren gen\u00e7ler adeta sabahlara kadar e\u011flenirlerdi. Ba\u015fka birisi de\u011fi\u015fik kost\u00fcmler giyerek s\u0131rt\u00fcst\u00fc yere yatar. Y\u00fcz\u00fc bir e\u015farp ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcr kimse onu tan\u0131yamaz. Her iki elleri de bir yapma bebek \u015feklinde donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7alg\u0131lar\u0131n havas\u0131na g\u00f6re bu bebekleri \u00f6yle ustaca oynat\u0131r ki seyredenler hem hayret eder hem de kahkahalara bo\u011fulurlar ve daha niceleri\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fkas\u0131, kervanc\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde devesiyle \u00e7\u0131ka gelir. Halk kervanc\u0131y\u0131 ortaya al\u0131p oynatmaya ba\u015flarlar. O s\u0131ra devenin de oynamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6renler \u015fa\u015f\u0131r\u0131rlar. Derken deve, deveci ve oradaki seyirciler davul zurna e\u015fli\u011finde hep beraber bir oyuna koyulurlar ki, zaman\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ti\u011finin kimse fark\u0131na bile varamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u011f\u00fcne davetli gelenlere \u201c<strong>okuntu geldi<\/strong>\u201c denir. Erkek taraf\u0131ndan \u201c<strong>k\u0131na davar\u0131<\/strong>\u201d ad\u0131yla, davul zurna e\u015fli\u011finde k\u0131z taraf\u0131na bir davar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. K\u00f6y d\u0131\u015f\u0131ndan gelen misafirler,&nbsp;<strong>d\u00fc\u011f\u00fcn kahyas\u0131<\/strong>&nbsp;taraf\u0131ndan sabahlamak \u00fczere evlere taksim edilir. Sanki ustalara yatmak yoktur. Gen\u00e7ler oyun ve halay i\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, yeti\u015fkinler de bir&nbsp;<strong>fas\u0131l<\/strong>&nbsp;ge\u00e7meleri i\u00e7in ustalar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015femezler. Cumartesi gecesi seyirlik oyunlar\u0131n, cezal\u0131 oyunlar\u0131n, halaylar\u0131n g\u0131rla ge\u00e7ti\u011fi, k\u0131na t\u00f6reninin de bu gece yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yo\u011fun gece olur. Yine bu gece d\u00fc\u011f\u00fcn evinden veya akrabalar\u0131n\u0131n evinden gen\u00e7lerin, tavuk, kaz, hindi ve&nbsp; baklava sinisi ka\u00e7\u0131rmalar\u0131 adetlerindendir. Ertesi g\u00fcn\u00fc erkenden kalkan ustalar, d\u00fc\u011f\u00fcn evinden ba\u015flamak suretiyle, akrabalar\u0131n\u0131n ve misafirlerin kald\u0131\u011f\u0131 evlerde davul \u00e7alarlar. Buna da \u201c<strong>n\u00f6bet\u201d&nbsp;<\/strong>denir, ev sahibi de bir miktar bah\u015fi\u015f verir davulcuya. Pazar g\u00fcn\u00fc tekrar toplan\u0131p k\u0131z evine hareket edilir. Gelin almaya giden bu alay, k\u0131z evi taraf\u0131ndan \u201c<strong>s\u00e2men geliyor\u201d<\/strong>&nbsp;diye kar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u0131z Taraf\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131z taraf\u0131nda haliyle tatl\u0131 bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc bulunmaktad\u0131r. Gelin gidecek k\u0131z, d\u00fc\u011f\u00fcne bir hafta on g\u00fcn kala akrabalar\u0131 ve arkada\u015flar\u0131nca son olarak evlere davetlere \u00e7\u0131kar. Gelinin k\u0131z arkada\u015flar\u0131 onu hi\u00e7 yaln\u0131z b\u0131rakmazlar. K\u0131z evi, \u00e7ok yak\u0131n akrabalar\u0131na \u201c<strong>yol<\/strong>\u201d diye birer entarilik bir kuma\u015f g\u00f6nderir okuntu olarak. Di\u011fer okuntu g\u00f6nderilecek yerlere ise, akrabal\u0131k, yak\u0131nl\u0131k ve dostluk durumuna g\u00f6re bir ila d\u00f6rt metre aras\u0131nda de\u011fi\u015fen kalite ve ebattaki yol (metre i\u015fi elbiselik kuma\u015f), \u201c<strong>okuntu\u201d<\/strong>&nbsp;olarak da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Erkek taraf\u0131n\u0131n, okuntular\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k geri da\u011f\u0131taca\u011f\u0131 \u201c<strong>d\u00fcr\u00fcler<\/strong>\u201d (ya\u011fl\u0131k, havlu, \u00e7orap, atk\u0131, po\u015fu, seccade, g\u00f6mlek vb) haz\u0131rlanarak k\u0131z\u0131n sand\u0131\u011f\u0131na konulur. Gelinin eksi\u011fi gere\u011fi o ana kadar zaten haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Misafirlere ikram edilecek yemekler yap\u0131l\u0131r, siniler ba\u011flan\u0131r (baklava). D\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcn\u00fc&nbsp; kad\u0131nlarca, oyun ve e\u011flenceler d\u00fc\u011f\u00fcn bitimine kadar s\u00fcrer. Cumartesi g\u00fcn\u00fc, erkek taraf\u0131ndan gelen \u00fc\u00e7 d\u00f6rt ki\u015filik \u201c<strong>yenge<\/strong>\u201d diye bilinen, adeta el\u00e7i konumundaki bu misafirlere, k\u0131z evi taraf\u0131ndan \u00e7ok a\u011f\u0131r ceza verme muamelesi sabahlara kadar s\u00fcrer. Bu cezalar,<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>su dolu kova i\u00e7indeki demir paray\u0131 a\u011fz\u0131yla \u00e7\u0131kartt\u0131rmak. <\/li><li>Su dolu testi i\u00e7indeki demir paray\u0131 de\u011fnek yard\u0131m\u0131yla \u00e7\u0131kartt\u0131rmak.<\/li><li>\u00d6n\u00fcne at\u0131lan postun t\u00fcylerini sayd\u0131rmak. <\/li><li>Tabak i\u00e7indeki \u00e7i\u011f yumurtay\u0131 soydurmak. <\/li><li>Gece d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131p o so\u011fukta y\u0131ld\u0131zlar\u0131 sayd\u0131rmak. <\/li><li>Yine gecenin o so\u011fu\u011funda \u00e7e\u015fmenin olu\u011fundaki suya basmak.<\/li><li>Ka\u011fn\u0131n\u0131n iki tekerle\u011fi aras\u0131ndaki maz\u0131ya sararak, tepeden a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlamak.<\/li><li>S\u00e2men gelirken, ka\u011fn\u0131y\u0131 piramit gibi dikip en zirveye ki\u015fiyi ba\u011flamak.<\/li><li>En huysuz ata veya e\u015fe\u011fe bindirip kovalamak ve k\u00fcll\u00fckte \u00e2nand\u0131rmak<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gibi s\u0131ralanabilir, sadece yengeye gelenlere uygulanmak \u00fczere en belli ba\u015fl\u0131 olanlar\u0131 bunlard\u0131r.&nbsp;Bu cezaya gelemeyen yenge temsilcileri para vermek suretiyle ancak kurtulabilirlerdi. K\u0131z evinin gen\u00e7leri taraf\u0131ndan \u201c<strong>z\u0131r zop<\/strong>\u201d paras\u0131 ad\u0131yla bilinen toprak bast\u0131 paras\u0131 veya efelik, e\u015fk\u0131yal\u0131k anlam\u0131na gelebilecek olan bah\u015fi\u015fi almadan k\u00f6y\u00fcn i\u00e7ine s\u00e2meni b\u0131rakmazlard\u0131. Bu husus her iki taraf\u0131n gen\u00e7lerince, gurur ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck meselesi kabul edilip \u00e7ok kavgalara sebebiyet vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cumartesi gecesi k\u0131z evinin misafirleri, kad\u0131nlar aras\u0131 seyirlik oyunlar \u00e7\u0131kar\u0131r, oyun havas\u0131 olan t\u00fcrk\u00fcler def e\u015fli\u011finde s\u00f6ylenerek ikili ve d\u00f6rtl\u00fc olarak oynarlar ve halay da \u00e7ekerler. Def e\u015fli\u011findeki&nbsp;<strong>tillilli, \u00e7ekirge, mavilim, tivist, misket, Osman \u00e2bin evde mi, kuru fasulyenin kilosu yedi bu\u00e7uktan, hey n\u00e2ri, all\u0131lar ve muallim&nbsp;<\/strong>gibi t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylenerek oyunlar icra edilip, bu oyunlardan baz\u0131lar\u0131 t\u00fcrk\u00fcler e\u015fli\u011finde&nbsp; oynan\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte bu t\u00fcrk\u00fclerden baz\u0131 \u00f6rnekler:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>T\u0130LL\u0130LL\u0130<\/strong> <\/p><p>Damdan dama ip gerdim,<br>\u0130pekli mendil serdim.<br>\u015eu zal\u0131m\u0131n o\u011flunu <br>Candan, y\u00fcrekten sevdim. <br><br>Tillili benim eni\u015ftem,<br>\u00dczengisi g\u00fcm\u00fc\u015ften. <br>Az\u0131c\u0131kta bana ver, <br>Ya\u011fl\u0131ktaki yemi\u015ften.<br><br>Vur elini eline, <br>Koy beline beline. <br>Ni\u015fanl\u0131n gurban olsun,<br>\u015e\u0131kg\u0131rd\u0131yan eline. <br><br>\u00c7a\u011f\u0131rd\u0131n, sesini ald\u0131m, <br>E\u011fildim fesini ald\u0131m. <br>Bir baban\u0131n \u00fc\u00e7 o\u011flundan, <br>Be\u011fendim birin ald\u0131m.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>ALLILAR<\/strong> <\/p><p>All\u0131lar hop all\u0131lar all\u0131lar,<br>All\u0131lar pasakl\u0131lar kirliler.<br>All\u0131lar bunu k\u0131zdan sayd\u0131lar,<br>All\u0131lar hem zorlular pullular.<br><br>All\u0131lar pullu cember ba\u015f\u0131nda,<br>All\u0131lar galem oynar ga\u015f\u0131nda.<br>All\u0131lar yenile bir yar sevdim,<br>All\u0131lar on \u00fc\u00e7, on d\u00f6rt ya\u015f\u0131nda.<br><br>All\u0131lar goyun gelir bellerden,<br>All\u0131lar duram\u0131yom dillerden.<br>All\u0131lar yare gideyim dedim,<br>All\u0131lar utan\u0131yom ellerden.<br><br>All\u0131lar \u00e7ayda kumu tartarlar,<br>All\u0131lar leblebiye gatarlar.<br>All\u0131lar g\u00fczel g\u00fczel g\u0131zlar\u0131,<br>All\u0131lar \u00e7obanlara satarlar.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u0131na Yakma<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u011f\u00fcnlerimizin en co\u015fkulu ve yo\u011fun oldu\u011fu an Cumartesi gecesi yap\u0131lan k\u0131na yakma merasimidir.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u0131z k\u0131nas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelinin gidece\u011fi g\u00fcn\u00fcn bir \u00f6nceki gecesinde yap\u0131l\u0131r. O\u011flan evi taraf\u0131ndan donat\u0131lan \u00e7erezli, k\u0131nal\u0131 ve &nbsp;hediyeli bir tepsi davul zurna e\u015fli\u011finde bir \u00e7ocu\u011fun ba\u015f\u0131nda k\u0131z evine getirilir. Kad\u0131nlar t\u00fcrk\u00fcler e\u015fli\u011finde k\u0131z\u0131n yan\u0131na var\u0131rlar. K\u0131z k\u0131nas\u0131 daima i\u00e7eride yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ba\u015f \u00d6vme<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arkas\u0131ndan \u201c<strong>ba\u015f \u00f6vme\u201d<\/strong>&nbsp;fasl\u0131na ge\u00e7ilerek gelinin k\u0131nas\u0131 yak\u0131l\u0131r. \u015e\u00f6yle ki : Ortaya bir yast\u0131k konur ve gelin buraya oturur, her iki taraf\u0131na da ba\u015f \u00f6vmenin usta kad\u0131nlar\u0131 ge\u00e7erler. Haz\u0131rlanan k\u0131na malzemeleri ve \u00e7erez sinisi getirilir. Ba\u015f \u00f6vmede ustala\u015fm\u0131\u015f kad\u0131nlar taraf\u0131ndan gelin \u00fc\u00e7 kez oturup kald\u0131r\u0131l\u0131r, yast\u0131ktan bir ileri bir geri ad\u0131m att\u0131r\u0131l\u0131r. Gelinin ba\u015f\u0131na k\u0131rm\u0131z\u0131 bir po\u015fu at\u0131larak selav\u00e2ta ba\u015flan\u0131r. Hep bir a\u011f\u0131zdan a\u015fa\u011f\u0131dakiler s\u00f6ylenir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Verelim Peygamber a\u015fk\u0131na<br>Peygamber can\u0131na salavat,<br>Sallall\u00e2hu Muhammed<br>Muhammed\u2019e salavat.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u0131rada gelini a\u011flatmak i\u00e7in s\u00f6ylenen yas t\u00fcrk\u00fcs\u00fc, anne ba\u015fta olmak \u00fczere herkesi a\u011flat\u0131r. \u00c7ok eski zamanlarda, her ba\u015f \u00f6vmede mutlaka s\u00f6ylenen bir k\u0131na t\u00fcrk\u00fcs\u00fc vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Ne g\u00fczel \u00f6verler S\u0131rat\u0131n yolunu,<br>\u00d6n\u00fcnde Muhammed ard\u0131nda Ali.<br>O da Mevl\u00e2m\u0131z\u0131n sevgili kulu,<br>Olsa d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Ye\u015fil sanca\u011f\u0131 var , kara tu\u011fu var,<br>Bir Muhammed derler, sultan beyi var.<br>Cennet\u2019i \u00e2l\u00e2 da bir g\u00fczel evi var.<br>Olsa d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Bizde g\u00fcvaya h\u00fclle bi\u00e7erler,<br>Hall\u0131 hal\u0131m\u0131zca, sa\u00e7\u0131 sa\u00e7arlar,<br>S\u0131rat\u0131n k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn ensen ge\u00e7erler,<br>Susuza konarlar, zem zem i\u00e7erler.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Al ye\u015fil bayra\u011f\u0131n alm\u0131\u015f eline,<br>Alm\u0131\u015f, Hasan\u2019la H\u00fcseyin\u2019i yan\u0131na.<br>\u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131p gelirler mah\u015fer yerine.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Susuzlar\u0131 parma\u011f\u0131ndan kand\u0131rd\u0131,<br>Elli vakit namaz\u0131 be\u015fe indirdi.<br>Nice dinsizleri, dine d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Cennet\u2019i \u00e2l\u00e2da \u00fc\u00e7 \u0131rmak akar,<br>\u0130kisi bal akar, birisi s\u00fct akar,<br>Muhammed \u00e7\u0131k\u0131p seyrana bakar.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Ba\u015f\u0131n\u0131n kisbeti, deve y\u00fcn\u00fcnden,<br>Elinin asas\u0131 hurma dal\u0131ndan.<br>Sal\u0131n\u0131p geliyor Kabe yolundan.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>K\u0131rk ayak merdiveni var, \u00e7\u0131k basak basak,<br>\u0130\u00e7inde oturur peygamber Musab,<br>Ellerde okunur hep ayeti Musaf.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Aya\u011f\u0131na giymi\u015f nurdan nalini,<br>Gelir has bah\u00e7eye salini salini,<br>Biri Asiye, biri Meryem gelini.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<br><br>Huriler melekler k\u0131nas\u0131n \u00f6zer,<br>Hasan\u2019la H\u00fcseyin okuntu gezer,<br>O\u2019nun eksi\u011fini Hak kendi d\u00fczer.<br>Olsa, d\u00fcnya Muhammed\u2019e kal\u0131rd\u0131,<br>Derde derman bulsa, Lokman bulurdu.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Not<\/strong>: Bu k\u0131na t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00e7evremizde en g\u00fczel \u015fekilde s\u00f6yleyen ve derlemesini yaparak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelmesine vesile olan de\u011ferli b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz&nbsp;<strong>Hac\u0131 Kamer Do\u011fan<\/strong>\u2019d\u0131r. K\u00f6y\u00fcn b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 kendisine m\u00fcte\u015fekkirdirler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yukar\u0131da s\u00f6ylenen bu g\u00fczelim k\u0131na t\u00fcrk\u00fcs\u00fc, \u015fimdilerde pek s\u00f6ylenmez de\u011fil, hemen hemen hi\u00e7 s\u00f6ylenmez olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyde oldu\u011fu gibi, d\u00fc\u011f\u00fcnlerimizde de eskiye ra\u011fbet kalmam\u0131\u015f ve de\u011ferli olan her adetimiz gibi bu da k\u0131y\u0131s\u0131ndan k\u00f6\u015fesinden \u00e7eki\u015ftirilerek bir kenara at\u0131lmak istenmi\u015ftir. Bunun yerine ise a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekliyle s\u00f6ylenen k\u0131na t\u00fcrk\u00fcs\u00fc kullan\u0131l\u0131r olmu\u015ftur. G\u00fcn gelecek onun da pabucu dama at\u0131lacakt\u0131r elbet.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u00c7att\u0131lar ocak ta\u015f\u0131n\u0131,<br>Gurdular d\u00fc\u011f\u00fcn a\u015f\u0131n\u0131.<br>\u00c7a\u011f\u0131r\u0131n gelinin bey garda\u015f\u0131n\u0131.<br>G\u0131z anam g\u0131nan gutlu olsun,<br>Al, ye\u015fil, a\u011fz\u0131n datl\u0131 olsun.<br><br>Atlad\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 e\u015f\u015fi\u011fi,<br>Sofrada gald\u0131 ga\u015f\u015f\u0131\u011f\u0131,<br>B\u00fcy\u00fck evin yak\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131,<br>G\u0131z anam g\u0131nan gutlu olsun,<br>Al, ye\u015fil, a\u011fz\u0131n datl\u0131 olsun.<br><br>Baban pazara vard\u0131 m\u0131?<br>Al\u0131n ye\u015filin ald\u0131 m\u0131 ?<br>\u015eu da k\u0131z\u0131m\u0131n dedi mi?<br>G\u0131z anam g\u0131nan gutlu olsun,<br>Al, ye\u015fil, a\u011fz\u0131n datl\u0131 olsun.<br><br>Elimi sohdum astara,<br>Elimi kesdi destere,<br>Mevla&#8217;m iyi g\u00fcnler g\u00f6stere,<br>G\u0131z anam g\u0131nan gutlu olsun,<br>Al, ye\u015fil, a\u011fz\u0131n datl\u0131 olsun.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu k\u0131na t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir ba\u015fka versiyonu da \u015fu \u015fekilde dile getirilir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Bismill\u00e2h diyelim k\u0131naya<br>\u00c7a\u011f\u0131r\u0131n gelin anaya,<br>Yan yana a\u011flaya<br>Al ye\u015fil k\u0131nan kutlu olsun&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br>Orada dirli\u011fin tatl\u0131 olsun.<br><br>\u00c7att\u0131lar ocak ta\u015f\u0131n\u0131<br>Kurdular d\u00fc\u011f\u00fcn a\u015f\u0131n\u0131<br>\u00c7a\u011f\u0131r\u0131n k\u0131z\u0131n karda\u015f\u0131n\u0131<br>Al ye\u015fil k\u0131nan kutlu olsun<br>Orada dirli\u011fin tatl\u0131 olsun.<br><br>Ekini uzatt\u0131m astara&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br>Elimi kesti testere,<br>Mevla\u2019m \u015firinlik g\u00f6stere&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br>Al ye\u015fil k\u0131nan kutlu olsun<br>Orada dirli\u011fin tatl\u0131 olsun.<br><br>Asbap yudu\u011fum ta\u015flar<br>G\u00f6lgelendi a\u011fa\u00e7lar<br>Bak\u0131n a\u011fard\u0131 bu sa\u00e7lar,<br>Al ye\u015fil k\u0131nan kutlu olsun<br>Orada dirli\u011fin tatl\u0131 olsun.<br><br>Ana hamama vard\u0131n m\u0131?<br>Yundu\u011fum yeri g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?<br>Ana kadrimi bildin mi?<br>Al ye\u015fil k\u0131nan kutlu olsun<br>Orada dirli\u011fin tatl\u0131 olsun.<br><br>Baba pazara vard\u0131n m\u0131?<br>Aya\u011f\u0131ma nalin ald\u0131n m\u0131?<br>Ekme\u011fini tuza band\u0131n m\u0131?<br>Al ye\u015fil k\u0131nan kutlu olsun<br>Orada dirli\u011fin tatl\u0131 olsun.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelinin eline k\u0131nas\u0131 vurulur. Sonraki zamanlarda ise gelinin avucuna bereketi simgeleyen demir para veya alt\u0131n konularak k\u0131na yak\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Sonra da k\u0131z arkada\u015flar\u0131n\u0131n k\u0131nalar\u0131 vurularak, s\u0131rayla \u00e7erezleri da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Arkas\u0131ndan def e\u015fli\u011finde&nbsp; yorulup usan\u0131ncaya kadar oyunlar oynan\u0131r. Art\u0131k gecenin ge\u00e7 vaktinden sonra kad\u0131nlar da\u011f\u0131l\u0131rlar sadece gelinin k\u0131z arkada\u015flar\u0131 yan\u0131nda kalarak sabahlar.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Erkek K\u0131nas\u0131<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131z evi de kendine g\u00f6re bir k\u0131na tepsisi haz\u0131rlar. Cumartesi gecesi davul zurna e\u015fli\u011finde bir ki\u015finin ba\u015f\u0131ndaki tepsi erkek evine getirilir. D\u0131\u015far\u0131da bir masa \u00f6n\u00fcnde sa\u011fd\u0131\u00e7\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadan sonra, akrabalar\u0131n\u0131n para tak\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan k\u0131na damad\u0131n sa\u011f eline yak\u0131larak bir mendille ba\u011flan\u0131r. Bu esnada sa\u011fd\u0131\u00e7 damad\u0131, arkada\u015flar\u0131n\u0131n toplu i\u011fne bat\u0131rmas\u0131na kar\u015f\u0131n korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Damatla sa\u011fd\u0131\u00e7\u0131n oynamas\u0131ndan sonra topluca oyunlar s\u00fcrer de s\u00fcrer.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gelin Getirme<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sabah erkenden gelinin e\u015fyalar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 d\u00fczlenir. Sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine bah\u015fi\u015f almak i\u00e7in bir \u00e7ocuk oturtulur. Gelinin duva\u011f\u0131 giydirilir, ayakkab\u0131s\u0131n\u0131 giyerken i\u00e7ine bereketi simgeleyen bir miktar para konulur. Erkek karde\u015fince k\u0131rm\u0131z\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131 ba\u011flan\u0131r, a\u011fla\u015farak son vedalar yap\u0131larak hel\u00e2llik al\u0131n\u0131r. Erkek karde\u015f taraf\u0131ndan \u201c<strong>garda\u015f yolu<\/strong>\u201d ad\u0131yla bir bah\u015fi\u015f alma adeti de bu arada yerine getirilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00e2men art\u0131k k\u0131z evinin \u00f6n\u00fcndedir. K\u0131z taraf\u0131n\u0131n gen\u00e7leri, bayrak ta\u015f\u0131yan ki\u015fiye \u201c<strong>bayra\u011f\u0131n pirini<\/strong>\u201d sorar, bilirse ne \u00e2la, bilemezse i\u015fte o zaman&nbsp; bayra\u011f\u0131 elinden al\u0131p cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u2026 O zamanlar bayra\u011f\u0131n pirini sormak adettendir. Bu pir ise \u015f\u00f6yle s\u00f6ylenir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Hey helledi helledi,<br>Minare ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131.<br>Minarenin ba\u015f\u0131ndaki<br>Topal kar\u0131ncay\u0131 kim nallad\u0131?<br>Allah Allah \u0130llallah,ver&nbsp;<strong>Muhammed Mustafa\u2019ya<\/strong>&nbsp;selavat<br>Sallallahu Muhammed\u2026<br><br>Bu d\u00fcnyan\u0131n var\u0131 kim,<br>Has bah\u00e7an\u0131n g\u00fcl\u00fc kim<br>Sana soruyom arkada\u015f,<br>Abdullah\u2019\u0131n p\u00eeri kim?&nbsp;<br>Allah Allah \u0130llallah, ver&nbsp;<strong>Muhammed Mustafa\u2019ya<\/strong>&nbsp;selavat<br>Sallallahu Muhammed\u2026<br><br>Bu d\u00fcnya yo\u011f iken,<br>C\u00fcmle alem su iken.<br>A\u011fa\u00e7lar kalem iken,<br>Bayra\u011f\u0131 kim e\u011firip, kim dokurdu?<br>Allah Allah \u0130llalah,ver&nbsp;<strong>Muhamed Mustafa\u2019ya<\/strong>&nbsp;selavat<br>Sallallahu Muhammed\u2026<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu suallerin cevab\u0131 \u015fu \u015fekilde verilirdi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Hey helledi helledi,<br>Minare ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131.<br>Minarenin ba\u015f\u0131ndaki<br>Topal kar\u0131ncay\u0131 Sultan S\u00fcleyman nallad\u0131.<br>Allah Allah \u0130llallah,ver&nbsp;<strong>Muhammed Mustafa\u2019ya<\/strong>&nbsp;selavat<br>Sallallahu Muhammed\u2026<br><br>Bu d\u00fcnyan\u0131n var\u0131 Allah,<br>Has bah\u00e7an\u0131n g\u00fcl\u00fc Resul\u00fbllah.<br>Abdullah\u2019\u0131n p\u00eeri,Abdulmuttalip g\u00e2zi<br>Allah Allah \u0130llallah,ver&nbsp;<strong>Muhammed Mustafa\u2019ya<\/strong>&nbsp;selavat<br>Sallallahu Muhammed\u2026<br><br>A ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcne de yazarlar yaz\u0131<br>Bayra\u011f\u0131n p\u00eerini sorarsan, Abdulmuttalip g\u00e2zi<br>A\u011fac\u0131 \u00e7avdar a\u011fac\u0131, \u015falvarl\u00e2s\u0131 ko\u00e7 boynuzu,<br>Fadime anam\u0131z e\u011firdi, Emine anam\u0131z dokurdu.<br>Verelim onlar a\u015fk\u0131na, peygamber can\u0131na,<br>Allah Allah \u0130llallah, ver Muhammed\u2019e selavat<br>Sallallahu Muhammed\u2026&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131z evinin \u00f6n\u00fcnde s\u0131k\u0131lan silahlar e\u015fli\u011finde&nbsp;bir halay \u00e7ekilir.&nbsp;Bu arada gelin art\u0131k gitmek i\u00e7in haz\u0131rd\u0131r. Gelin, a\u011fla\u015fmalar aras\u0131nda erkek karde\u015fleri, yoksa amcalar\u0131, o da yoksa day\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan erkek taraf\u0131na teslim edilir. Gelinin gelinli\u011fi genellikle yanar d\u00f6nerli, bazen a\u00e7\u0131k mavi, bazen de a\u00e7\u0131k ye\u015fil olan kadifeden olur. Fesi giydirilip, ba\u015ftan itibaren k\u0131rm\u0131z\u0131 bir po\u015fuyla \u00f6rt\u00fcl\u00fcr. Bandana bi\u00e7iminde ba\u015fa bir bant ba\u011flan\u0131r, buraya gelinin t\u00fcm alt\u0131nlar\u0131 tak\u0131l\u0131r, bu banda p\u00fcsk\u00fcller ve horoz t\u00fcylerinden olu\u015fan renk, renk demetler sokulur. Al\u0131n taraf\u0131na gelen yere de yuvarlak bir ayna tak\u0131l\u0131r. Mevsimine g\u00f6re, at, at arabas\u0131, varsa trakt\u00f6r gibi binitlere bindirilerek gelin u\u011furlan\u0131r. K\u0131z evinden tabak, \u00e7atal, ka\u015f\u0131k, b\u0131\u00e7ak gibi malzemelerin \u00e7al\u0131nmas\u0131 da ihm\u00e2l edilmez. Gen\u00e7lerce, bah\u015fi\u015f i\u00e7in gelin alay\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc kesilip paralar al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelin daha eve gelmeden caminin etraf\u0131nda gezdirilip dualan\u0131r, sonra evine getirilir. Bir delikanl\u0131 taraf\u0131ndan e\u015fyalar i\u00e7inden bir yast\u0131k al\u0131n\u0131r, do\u011fruca damada g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve bah\u015fi\u015fini al\u0131r. Bu s\u0131rada damat, dam ba\u015f\u0131ndan olanlar\u0131 seyretmektedir arkada\u015flar\u0131yla. Gelin indirilmeden \u00f6nce kaynana ile kay\u0131nbabay\u0131 davul zurna e\u015fli\u011finde g\u00fcre\u015ftirirler, bilerek kay\u0131nbabay\u0131 da alta getirip yere d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler. Bu arada silahlar, \u0131sl\u0131klar z\u0131lg\u0131tlar ve heyheyler g\u0131rla gitmektedir. Gelin attan inmez, kay\u0131nbaba ve kaynana geline, inek, tosun, tarla, ba\u011f gibi herhangi bir ba\u011f\u0131\u015fta bulunur ve attan indirirler. Kad\u0131nlar taraf\u0131ndan bir tabak i\u00e7inden kimi bu\u011fday, kimi \u015feker, kimileri de bozuk paralar olmak \u00fczere gelinin ba\u015f\u0131ndan itibaren serperler. Yine kad\u0131nlarca \u00e7\u00f6mlekler k\u0131r\u0131l\u0131r, d\u0131\u015f e\u015fikte sa\u00e7 \u00fcst\u00fcndeki ibri\u011fi aya\u011f\u0131 ile devirmesi sa\u011flan\u0131r, keserle bir \u00e7iviyi \u00fcst e\u015fi\u011fe \u00e7ak\u0131p, kap\u0131ya ya\u011f s\u00fcrd\u00fckten sonra kuca\u011f\u0131na bir erkek \u00e7ocu\u011fu verilerek gelini i\u00e7eriye al\u0131rlar. Gelini bir sandalyeye oturtup, ayakkab\u0131s\u0131n\u0131 bir \u00e7ocu\u011fu \u00e7\u0131kartt\u0131r\u0131rlar. Ayakkab\u0131 i\u00e7indeki para da \u00e7ocu\u011fun olur. Ard\u0131ndan damad\u0131 i\u00e7eri al\u0131p, birer bardak \u015ferbetten sonra damat d\u0131\u015far\u0131 al\u0131n\u0131r ve arkada\u015flar\u0131nca ayr\u0131lm\u0131\u015f olan yerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Misafirlere d\u00fc\u011f\u00fcn bitim yeme\u011fi verilir ve art\u0131k d\u00fc\u011f\u00fcn bitmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Damat Ba\u015f\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa\u011fd\u0131\u00e7 ve arkada\u015flar\u0131nca damat\u0131n banyosu ve t\u0131ra\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131l\u0131r. Ak\u015famdan itibaren gen\u00e7ler damat\u0131n oldu\u011fu evde toplan\u0131rlar. Sa\u011fd\u0131\u00e7 \u00e7ok uyan\u0131k olmak zorundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc damad\u0131n kendisini veya e\u015fyalar\u0131ndan birisini ka\u00e7\u0131r\u0131p saklayarak, sa\u011fd\u0131c\u0131 cezaland\u0131r\u0131rlar. \u00c7e\u015fitli oyun ve e\u011flencelerden sonra yats\u0131ya do\u011fru, damad\u0131n babas\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131 hocayla \u00e7\u0131kagelirler. Bir tepsi i\u00e7inde \u00e7erezler, damat ve sa\u011fd\u0131c\u0131n giysileri ve arkada\u015flar\u0131n hediyeleri getirilir. Hoca, g\u00fczel bir nasihat ve tavsiye konu\u015fmas\u0131ndan sonra k\u0131bleye do\u011fru y\u00f6nelip ayakta olarak dualar. Hep birlikte camiye gidilir, cami-namaz \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra salavatlarla erkek evinin \u00f6n\u00fcne getirirler. Salavatlayan gen\u00e7lerin aras\u0131ndan aniden damat eve do\u011fru ko\u015fmaya ba\u015flar. Yeti\u015febilenlerce damat h\u0131rpalan\u0131r, hatta i\u011fnelenir, art\u0131k damat gerdek evindedir. \u0130\u00e7eride ise k\u0131z evinden gelen bir kad\u0131n, gelinle beraber damad\u0131 beklemektedirler. Damatla gelini tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131r oradan ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Duvak A\u00e7ma<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc \u00f6\u011fleye do\u011fru merasim yap\u0131l\u0131r. Konu kom\u015fu, akraba ve yak\u0131nlar davet edilir. Sonra erke\u011fin yak\u0131n\u0131 olan kad\u0131nlar taraf\u0131ndan duvak a\u00e7ma merasimi yap\u0131l\u0131r. \u00d6nce mevl\u00fct ve dua okunduktan sonra giyindirilmi\u015f olan gelinlik \u00fc\u00e7 kez a\u00e7\u0131l\u0131p kapat\u0131l\u0131r ve duvak k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu taraf\u0131ndan tamamen a\u00e7\u0131l\u0131r. Gelin herkesin elini \u00f6per ve tatl\u0131 ikram\u0131 yapar. Herkes hay\u0131r dua ve temennilerde bulunarak tak\u0131 veya para ile bu sevince ortak olurlar. Bir hafta sonra gelin ve damat k\u0131z evine el \u00f6pmeye giderler. Daha sonra da yak\u0131nl\u0131k durumuna g\u00f6re evler ziyaret edilir eller \u00f6p\u00fcl\u00fcr. Giderken \u201c<strong>d\u00fcr\u00fc\u201d&nbsp;<\/strong>denilen hediyelerle gidilir, onlar da geline bir har\u00e7l\u0131k verirler. Yeni gelin, bir hafta on g\u00fcne kadar kay\u0131nbabas\u0131n\u0131n yan\u0131nda konu\u015fmaz, izin verilmeden de oturamaz. Sorulara ba\u015f\u0131yla veya \u00e7ok k\u0131s\u0131k bir sesle cevap vermek durumundad\u0131r. Sofraya en son oturur, en erken kalkar. Ailenin oturdu\u011fu odan\u0131n kap\u0131 \u00f6n\u00fcnde ayakta izin verilinceye kadar bekler, en son o yatar, en erken o kalkar. Kalkmas\u0131yla oca\u011f\u0131 yak\u0131p s\u0131cak suyla kaynana ve kay\u0131nbaban\u0131n abdestini elinde pe\u015fkirle (havlu) ald\u0131r\u0131r, bunu yapmasa kaynanan\u0131n\/kay\u0131nbaban\u0131n gazab\u0131na u\u011frar. Art\u0131k evin t\u00fcm i\u015fleri onu beklemektedir. B\u00fct\u00fcn emirler hep onad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada bir \u00f6zele\u015ftiri yaparsak, gelin, o eve sanki gelin gelmemi\u015f, adeta bir hizmet\u00e7i, bir k\u00f6le gelmi\u015ftir. Onun se\u00e7me hakk\u0131 yoktur, sadece efendiler ona buyurur\u2026 Gelinin art\u0131k&nbsp; o evde, eli ileride dirse\u011fi geridedir. Att\u0131\u011f\u0131 her yanl\u0131\u015f ad\u0131m onun fel\u00e2ketini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131z yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fte korkak ve \u00fcrkektir. Kendi ba\u015f\u0131na mecburiyetten bir i\u015f&nbsp; yapm\u0131\u015fsa, \u201cniye onu \u015f\u00f6yle\/b\u00f6yle yapmad\u0131n?!\u201d, yapmam\u0131\u015fsa \u201csen bu evde de\u011fil miydin?! Niye yapmad\u0131n?!\u201d gibi sorularla hem rencide edilir, hem de b\u00fcy\u00fck bir moral bozuntusuna u\u011frat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bir al\u0131n yaz\u0131s\u0131 de\u011fil, kompleks i\u00e7erisindeki kaynana ve kay\u0131nbaban\u0131n haks\u0131z birer g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi, zavall\u0131ya kar\u015f\u0131 egemenlik taslamas\u0131ndand\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u015fte Anadolu erke\u011finin kad\u0131na bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131&#8230; T\u00e2 \u0130slamiyet\u2019ten \u00f6nceki cahiliye insanlar\u0131n\u0131n anlay\u0131\u015flar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor mu? Yani g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde ikinci s\u0131n\u0131f konumunda de\u011filler mi? Ne yaz\u0131k ki, ne yaz\u0131k\u2026 Bu hassas, hassas oldu\u011fu kadar da \u00e7ok derin incelenmesi gereken, t\u00fcm Anadolu insan\u0131m\u0131z\u0131n ortak sorunudur. Bu konuya duyars\u0131z kal\u0131nmas\u0131 nedeniyle \u00e7ok ocaklar ufac\u0131k bir meseleden dolay\u0131 ya da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, ya da y\u0131k\u0131m\u0131n e\u015fi\u011fine gelmi\u015ftir. Ac\u0131 ama ger\u00e7ek budur\u2026 Burada bu konuyla ilgili bir \u00f6rnek vermek gerekirse:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz mevsiminin yorucu, yorucu oldu\u011fu kadar da bunalt\u0131c\u0131 s\u0131caklar\u0131nda, k\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn insanlar\u0131 kad\u0131n erkek tarlalarda i\u015f yapmaktalar. \u00c7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ayn\u0131 olan bu insanlar ak\u015fam eve d\u00f6nerler. Her evde at arabas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, i\u015fe gidip gelmeler e\u015fek s\u0131rt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Yine \u00e7o\u011fu evin ki\u015fi ba\u015f\u0131na e\u015fek say\u0131s\u0131 yeterli olmad\u0131\u011f\u0131ndan ki\u015filere terkile\u015fmek veya&nbsp; y\u00fcr\u00fcmek d\u00fc\u015fer. Kad\u0131nlar fiziki yap\u0131lar\u0131n\u0131n, ahlaki anlay\u0131\u015f\u0131n ve adetlerin gere\u011fi terkile\u015ferek (ikili olarak) e\u015feklere pek binemezler. Kad\u0131nlara y\u00fcr\u00fcmek, erkeklere ise hayvanlara binerek gitmek d\u00fc\u015fer. Eve gelende ak\u015fam yeme\u011fi haz\u0131rlamak, inekleri sa\u011fmak, yoksa evin suyunu getirmek, \u00e7ocuklar\u0131n susturulmas\u0131 emzirilmesi hepsi de kad\u0131nlar\u0131m\u0131za y\u0131k\u0131l\u0131rd\u0131. Bu da yetmez, \u00e7ocuklar\u0131n bez ve beleklerinin y\u0131kan\u0131p serilmesi, bula\u015f\u0131klar\u0131n y\u0131kanmas\u0131, s\u00fctlerin pi\u015firilip yo\u011furt yap\u0131lmas\u0131, sabahki i\u015f i\u00e7in az\u0131k haz\u0131rlanmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 uyutup yataklar\u0131n serilmesi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sabah erkenden uyan\u0131p inekleri sa\u011fmak, varsa bah\u00e7enin g\u00f6l\u00fcn\u00fc koyurmak, yataklar\u0131 toparlay\u0131p bebeklerin alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn\u00fc haz\u0131rlamak, olan s\u00fctleri pi\u015firerek tarlalar\u0131n yollar\u0131na d\u00fc\u015fmek\u2026 Tarlada ise yine e\u015fit \u015fartlarda \u00e7al\u0131\u015fmak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Evet, belkide daha eksik yazd\u0131\u011f\u0131m bu ger\u00e7ek \u00e7al\u0131\u015fma sahneleri, ya\u015flar\u0131 ellilerin \u00fczerindeki insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fahit olduklar\u0131 g\u00fcndelik ola\u011fan i\u015flerdendir. Bu sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn bir \u00f6rne\u011fidir. Var\u0131n sizler y\u0131l i\u00e7erisindeki t\u00fcm alanlardaki olanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u2026 Tarafs\u0131zca yorumlamak sizlere ait.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00f6rneklerdeki kad\u0131nlar, hepimizin analar\u0131, bac\u0131lar\u0131, gelinleri k\u0131zlar\u0131d\u0131r. \u0130stisnas\u0131z onlar bu \u00e7ileleri hep birlikte \u00e7ekmi\u015flerdir. \u015eimdi hangi vicdan, bu adaletsiz, adaletsiz oldu\u011fu kadar da zalimane olan bu uygulamaya sessiz kalabilir? Nas\u0131l ac\u0131mas\u0131z davranabilir ki? B\u0131rak\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131, insanl\u0131\u011fa sorun? Bu aciz, nazik, ince, latif ve emanet olan bu kad\u0131nlara, \u00e7ektikleri onca \u00e7ileleri hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fcleri i\u00e7erisinde hangi vicdan sahipleri r\u0131za g\u00f6sterebilir?..<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha bu kad\u0131nlardan ne anlay\u0131\u015f bekleyebiliriz ki? Bunca a\u011f\u0131r i\u015fleri aras\u0131nda elbette eksikleri, hatalar\u0131 olacakt\u0131r. Burada da sopa devreye girer. Sanki o ayr\u0131 d\u00fcnyalar\u0131n insan\u0131\u2026 Sanki bu \u00e7ekilmi\u015f ve \u00e7ekilecek \u00e7ileler onun kaderi\u2026 Sanki bunlar erkekler i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015f i\u015fkence k\u00f6leleri\u2026 Sanki ruhsuz, hissiz olan bu kad\u0131nlar, erkeklerin e\u011flence met\u00e2lar\u0131\u2026 Daha buna benzer sayfalar dolusu c\u00fcmleleri yazmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr bu konuda\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu onlar i\u00e7in Allah\u2019\u0131n yazg\u0131s\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah hi\u00e7bir kuluna haks\u0131zl\u0131k ve z\u00fbl\u00fcm yapmaz. Bu ortamlar\u0131 haz\u0131rlamak sadece bizlere aittir\u2026Ortadan kald\u0131rmak da yine bizlere ait olacakt\u0131r. Dertler bitmez, biz yine konumuza d\u00f6nelim\u2026<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>Halaylar\u0131m\u0131z<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u015fan ve d\u00fc\u011f\u00fcnlerimizin vazge\u00e7ilmezlerinden olan halaylar, k\u00f6k\u00fc \u00e7ok eskilere dayanan bir folklor zenginli\u011fimizdir. Bizlere kimlerden, nas\u0131l, neden, ne zamandan beri kald\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir bilgi yoktur. Halaylar ve \u00e7e\u015fitli halk oyunlar\u0131, belli bir ne\u015fe, sevin\u00e7 veya co\u015fkunun sonunda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Her milletin, her toplumun, her kavmin kendilerine has sevin\u00e7leri ve sonunda&nbsp; ortaya \u00e7\u0131kan oyunlar\u0131 da ayr\u0131 ayr\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bizim de kendi y\u00f6remize ait olan halaylar\u0131m\u0131z bizleri yans\u0131tmaktad\u0131r. O erkeksi olu\u015fu, vakur ve ma\u011frur duru\u015fu\u2026 Say\u0131daki ve zamandaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, h\u00e2l ve hareketlerdeki zarafeti, birbirlerine kenetlenerek birlik ve beraberli\u011fi, a\u011f\u0131rdan ba\u015flayan a\u011farlamas\u0131yla, a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131 ve al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u011f\u00fc ifade eder. B\u00f6yle bir durumun sergilenmesi ger\u00e7ekten seyredilir ve ki\u015fileri bir doyuma ula\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genelde erkeklerin, bazen de co\u015fkunun doru\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanlarda kad\u0131nlar\u0131m\u0131zca da \u00e7ekilen bu halaylar\u0131m\u0131z, \u015fimdilerde kendini arayan erkekleri beklemektedir. Bu g\u00fczelim adetlerimizin yerini, ne id\u00fc\u011f\u00fc belli olmayan oyunlar&nbsp;doldurmu\u015ftur. Kad\u0131n olsun erkek olsun d\u00fc\u011f\u00fcnlerde g\u00f6zler hep onu, yani halaylar\u0131 aramaktad\u0131r. \u015eu an biraz bilenler var, korkar\u0131m ki k\u0131sa zamanda bilenleri dahi kalmadan, sadece isimleri kalacakt\u0131r. Her \u015feyin yozla\u015fmaya y\u00fcz tuttu\u011fu bu zamanda, galiba t\u00fcm adetlerimiz de yozla\u015facakt\u0131r\u2026 Halaylar\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015fi belli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, gidi\u015fi de belli olmadan kaybolacak gibi g\u00f6z\u00fckmesi hepimizi \u00fczmektedir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu halaylar bazen yerel t\u00fcrk\u00fcler e\u015fli\u011finde icra edilir. \u00d6rne\u011fin a\u011farlama&nbsp; halay\u0131 \u00e7ekilirken:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>AYIN I\u015eI\u011eI<\/strong> <\/p><p>Bu g\u00fcn ay\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131<br>Elinde bal ka\u015f\u0131\u011f\u0131.<br>Gine nerden geliyonda<br>Mahlenin yak\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131.<br>Vay nerdesin nerdesin?<br>Gald\u0131r cam\u0131n perdesin.<br>Diyece\u011fim \u00e7o\u011fammada<br>Pek galabal\u0131k yerdesin.<br>Kar\u015f\u0131dan ge\u00e7ti gelin<br>Elinde desti gelin.<br>Sallan boyun g\u00f6reyim<br>Gen\u00e7li\u011fim ge\u00e7ti gelin.<br>Vay ne olur ne olur<br>Sevda s\u0131r\u0131nan olur.<br>G\u00f6zd\u00fcr alemi gezer de<br>G\u00f6n\u00fcl birinen olur.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u00fcrk\u00fcs\u00fc, i\u00e7inde bilen bir oyuncu taraf\u0131ndan s\u00f6ylenir. S\u00f6ylendik\u00e7e de halay hareketlenir ve co\u015fku ba\u015flar. Yine bir ba\u015fka halay \u00e7e\u015fidinde ise \u015fu t\u00fcrk\u00fc s\u00f6ylenirken oyuncular\u0131n haricinde olanlar dahi sanki kendini halay\u0131n i\u00e7inde hissederler:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>FAD\u0130ME<\/strong> <\/p><p>Oy Fadime Fadime,<br>Yedin, can\u0131m\u0131 yeme.<br>\u0130ki l\u00e2f\u0131n birisi,<br>Seni alaca\u011fam deme.<br><br>Oy nereye nereye ?<br>Koyun inmi\u015f dereye.<br>Seni \u00e7oban tutsunlar,<br>Bizim k\u00f6y\u00fcn s\u00fcr\u00fcye.<br><br>Pencereden bakt\u0131n k\u0131z,<br>Hat\u0131r\u0131m\u0131 y\u0131kt\u0131n k\u0131z.<br>\u015eu mahalle i\u00e7inde,<br>Ne cilveli \u00e7\u0131kt\u0131n k\u0131z.<br><br>Kerpi\u00e7 kerpi\u00e7 \u00fcst\u00fcne,<br>\u015eu kerpicin asl\u0131 ne.<br>K\u0131zlar saray yapt\u0131rm\u0131\u015f,<br>Su yolunun \u00fcst\u00fcne.<br><br>Portakal\u0131 soyamad\u0131m,<br>Tad\u0131na doyamad\u0131m.<br>\u00c7ok memleketler gezdim de,<br>Senin gibisin bulamad\u0131m.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halaylar, d\u00fc\u011f\u00fcndeki t\u00fcm insanlar taraf\u0131ndan bitinceye kadar seyredilir. Kad\u0131nlar pencere veya balkonlardan, di\u011fer \u00e7ocuk ve ki\u015filer de evin \u00f6n\u00fcndeki bo\u015flu\u011fu doldurarak seyredip co\u015farlar. Oyuncular adeta kan ter i\u00e7inde kal\u0131rlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u00c7ekirge\u201d oyunu oynan\u0131rken d\u00f6rt ki\u015filik bir grup olur, halaya yava\u015ftan ba\u015flan\u0131r, t\u00fcrk\u00fcs\u00fcne ge\u00e7ildi\u011finde eller omuzlara konur, nakaratlar b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise; ikili olup kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak eller havada h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde birbirlerine vurulur. Bu \u00e7ok hareketli ve yorucudur. T\u00fcrk\u00fcs\u00fc ise:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>\u00c7EK\u0130RGE<\/strong> <\/p><p>\u00c7ekirgenin alaylar\u0131<br>Y\u00f6r\u00fcd\u00fc y\u00f6r\u00fcd\u00fc, y\u00f6r\u00fcd\u00fc y\u00f6r\u00fcd\u00fc.<br>Y\u00fcre\u011fimde ya\u011f kalmad\u0131,<br>Eridi eridi,eridi eridi.<br>Sevdice\u011fim k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fckt\u00fc,<br>B\u00f6y\u00fcd\u00fc b\u00f6y\u00fcd\u00fc, b\u00f6y\u00fcd\u00fc b\u00f6y\u00fcd\u00fc.<br>\u00c7ekirge \u00e7ekirge, a\u011fri de&nbsp; bu\u011fri \u00e7ekirge \u00e7ekirge<br>Sivri de butlu \u00e7ekirge \u00e7ekirge,\u00e7ekirge \u00e7ekirge.<\/p><p><br><br>\u00c7ekirgeyi s\u00fcr\u00fcverdim<br>Yaz\u0131ya yaz\u0131ya, yaz\u0131ya yaz\u0131ya.<br>Ot komad\u0131 koyun ile,<br>Kuzuya kuzuya,kuzuya kuzuya.<br>Hay eyledim tav\u015fan ile,<br>Taz\u0131ya taz\u0131ya, taz\u0131ya taz\u0131ya.<br>\u00c7ekirge \u00e7ekirge, a\u011fri de bu\u011fri \u00e7ekirge.<br>Sivri de butlu \u00e7ekirge \u00e7ekirge, \u00e7ekirge \u00e7ekirge.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>HOPBAR\u0130LAM<\/strong> <\/p><p>Hopbaril\u00e2m ka\u011fn\u0131y\u0131 kay\u0131\u015flad\u0131m,<br>Hopbaril\u00e2m,elmay\u0131 da di\u015fledim.<br>Hopbaril\u00e2m, dibinde de k\u0131\u015flad\u0131m.<br>Ni\u015fanl\u0131m\u0131n mendilini, hopbaril\u00e2m,<br>G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcnen i\u015fledim hopbaril\u00e2m\u2026<br>Hopbarilam elinde desdi g\u00fczel,<br>Hopbarilam gar\u015f\u0131dan ge\u00e7di g\u00fczel.<br>Hopbarilam bir \u00f6pt\u00fcm bir di\u015fledim,<br>Hopbarilam havas\u0131m ge\u00e7di g\u00fczel.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halaylar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7e\u015fitleri ise \u015f\u00f6yledir: A\u011farlama, yanlama, Fadime, ikileme, \u00fc\u00e7leme (\u00fc\u00e7 ayak), Arap halay\u0131, ho\u015f bilezik, hopbarilam ve&nbsp; \u00e7ekirge\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halk\u0131m\u0131z\u0131 en \u00e7ok sevindiren, birle\u015ftiren, birbirlerine ba\u011flayan, eski adet ve t\u00f6releri ayakta tutan bir manevi har\u00e7t\u0131r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":60,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-59","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-selamli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions\/74"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.selamli.com\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}